Sabah kahvenizin mis gibi kokusunu ya da fırından henüz çıkmış tazecik bir kekin nefis aromasını uzaktaki sevdiceğinize göndermek… Aman canım, olacak iş mi bu diye düşünebilirsiniz ama oldu bile! Bunu mümkün kılan, Ohio State Üniversitesi ve Zhejiang Laboratuvarı'ndaki araştırmacıların geliştirdiği bir sistem. Adı da Scentronic. Scentronic, kokuları dijital olarak kilometrelerce öteye taşıyabiliyor. İyi de internet üzerinden birine koku göndermek nasıl mümkün oluyor? İnternetten geçen şey kokunun dijital reçetesi Birine koku göndermek için iki cihaz gerekiyor: Sizde kokuyu algılayan bir cihaz, karşı tarafta ise onu yeniden üreten bir alıcı. Sizin cihazınız, ortamdaki kokuyu yapay zekâ destekli elektronik burnuyla analiz ediyor ve dijital bir koda dönüştürüyor. İnternet üzerinden gönderilen de bu kod; koku molekülleri değil. Dijital fotoğraflarda pikseller neyse burada da aynı mantık mevcut. Yani yolculuk eden kokunun kendisi değil, nasıl üretileceğini anlatan bir tür reçete. Üstelik bu reçete, Wi-Fi ve bulut üzerinden bir saniyeden çok daha kısa sürede alıcıya ulaşıyor. Karşı taraftaki cihaz kodu çözüyor ve önceden yerleştirilmiş koku kartuşları arasından uygun olanı seçiyor. Kartuşlardaki özel sıvılar kullanılarak koku yeniden üretiliyor ve mikro damlacıklar hâlinde ortama püskürtülüveriyor. Giyilebilir, şık ve güvenli Bu tür sistemler eskiden kocaman masaüstü kutulara ya da baş ağrıtan ağır kasklara bağlıydı. Scentronic'in ise boyna takılabilen ya da bilekte taşınabilen tasarımları var. Isınma derdi yok zira cihaz sıvıyı ısıtmıyor, mikro titreşimlerle püskürtüyor. Saatlerce çalışsa bile ısınmaz; cildiniz için yanık riski taşımaz. Laboratuvarda insanlardan daha başarılı Sistemin "elektronik burnu" laboratuvar testlerinde kahve, pasta, portakal, bira ve kırmızı şarap kokularını neredeyse yüzde 100 doğrulukla tanıdı. Sensörlerin en düşük elektriksel sinyali verdiği koku kahveydi. Buna rağmen yapay zekâ bu zayıf sinyal profilini çözümleyip kahveyi hatasız teşhis etti. Aynı kokuları tanımaları istenen gönüllülerde ise bu oran yüzde 73'te kaldı. Kokuya tat da ekleniyor Bilim insanları kokuyu yeter bulmadı; tadı da işe kattı ve ortaya "Dijital Kupa" çıktı. Sanal gerçeklik gözlüğünüzü takıp sanal dünyadaki kahve fincanını elinize aldığınız anda sistem devreye giriyor. Kupanın kapağından burnunuza kahve kokusu yayılırken gövdesindeki mekanizma da kupanın içindeki sıvıya kahve aroması pompalıyor. Bir yudum aldığınızda sanal kahvenin kokusunu da tadını da aynı anda alıyorsunuz. Kahve sanal ama kokusu da tadı da gerçek. Hastaneye gitmeden koku testi Scentronic, uzaktan sağlık hizmetlerinde koku testi ve tıbbi tanı için de kullanılabiliyor. COVID-19'da olduğu gibi koku kaybı (anosmi/hiposmi) yaşayan ya da koku hassasiyeti (hiperosmi) bulunan hastalar, kliniğe gitmeden evlerinde testten geçebiliyor. Hekim başka bir yerde, hasta evinde; bulut altyapısı üzerinden koku türünü ve püskürtme şiddetini gerçek zamanlı ayarlayıp hastanın algılama eşiklerini anlık izleyebiliyor. Kişiye özel dijital tedavi ve koku rehabilitasyonu da uzaktan yönetilebiliyor.